Menig feministe zal het niet snel willen geloven, maar het was het Christendom dat de gelijkwaardigheid van de vrouw introduceerde. Het symposium Vrouw wie ben je? grossierde afgelopen zaterdag in eyeopeners.

Het is dat de negatieve beeldvorming rond de katholieke Kerk zo allesoverheersend is, anders hadden feministes zaterdag hun hart kunnen ophalen bij het symposium Vrouw wie ben je? in het Gelderse Ede. Niet dat er zulke radicale taal werd gesproken, maar vanwege de holistische en evenwichtige benadering van het eeuwige vraagstuk van man en vrouw.

Wat dat betreft heeft het al snel uitverkochte symposium de wind mee: er is al langer breed gedragen twijfel over het ‘heilzame’ van het leven als carrièretijgerin. Een groot deel van Nederlandse vrouwen, óók die zonder kinderen, prefereert bijvoorbeeld een deeltijdbaan omdat ze andere dingen minstens net zo belangrijk vinden. Onder het motto ‘ik ben gekke Henkie niet’ laten ze zich niet zo ringeloren als de meesten van hun Europese zusters. Dat levert een hoop vragen op, waaronder die naar de kip en het ei, en op een aantal daarvan probeerde het symposium een antwoord te geven.

Twee rode draden

De bijeenkomst was een geslaagd initiatief van de bisdommen Den Bosch, Haarlem en Roermond, opleidingsinstituut De Tiltenberg, de Faculteit Katholieke Theologie (FKT), het IHGO, de Katholieke Charismatische Vernieuwing (KCV), de Gemeenschap Emmanuel en de congregatie van het Mensgeworden Woord. Meer dan geslaagd zelfs, omdat de deelnemers voor Nederlandse katholieke begrippen bijna verbijsterend jong waren. Het overgrote deel was vrouw en had manlief thuis bij de kinderen gelaten. Er waren ook zuigelingetjes bij en enkele bolle buiken.

Rode draad in de meeste inleidingen was de complementariteit van man en vrouw. Sterker nog: dat de een de ander nodig heeft om zichzelf te kunnen worden. Dat is andere koek dan de verwoestende gender-ideologie die weliswaar zeer dominant is en zich snel verspreidt, maar tegelijkertijd zijn langste tijd gehad lijkt te hebben. De verschillen tussen man en vrouw zijn niet cultureel bepaald, maar zitten in hun door God gegeven natuur, was een tweede rode draad.

Valkuilen

Dat laatste werd op sublieme manier uitgewerkt door het Italiaanse echtpaar dr. Giulia Paola di Nicola en dr. Attilio Danese, beiden lid van de Pauselijke Raad voor de Leken. Na 35 jaar huwelijk hebben zij het gewaagd hun eigen definities van man en vrouw te formuleren. Zij ontdekten dat man en vrouw dezelfde basiseigenschappen hebben maar dat die op verschillende manieren uiting krijgen. IJzersterk was dat zij tegelijk aangaven waar zich de ‘valkuilen’ bevinden.

Zij bevestigden het grotere natuurlijke relationele vermogen van vrouwen, dat onlosmakelijk verbonden is met haar vermogen tot moederschap. In de basis komt het erop neer dat vrouwen minder geneigd zijn tot egoïsme en individualisme en meer tot het ruimte maken voor anderen. Bij misgroei kan dit ontaarden in het verstikken van de ander. De man daarentegen is assertiever en heeft meer geldingsdrang in de positieve betekenis van zelfwaardering. Hij geeft daarmee zijn vrouw en kinderen zelfvertrouwen en een gevoel van veiligheid. Maar deze eigenschap kan ook ontaarden in egoïsme en narcisme.

Vrouwen hebben meer realiteitszin waar het gaat om grenzen, beducht om grote risico’s te nemen. Mannen daarentegen zien beperkingen eerder als uitdaging, als te overwinnen obstakels. Waar bij de een het gevaar bestaat van zelfonderschatting, dreigt bij de ander het tegenovergestelde. En zo hadden zij nog een aantal eigenschappen op herkenbare en nuchtere manier uitgewerkt, meer als contouren dan als sjablonen.

Als teken van solidariteit met het verdriet van Koninginnedag had het echtpaar overwogen met oranje kokardes te verschijnen, maar had daarvan afgezien omdat dit wellicht niet goed begrepen zou worden. De aanslag had Paola en Attiolio diep getroffen. Zijzelf zijn afkomstig uit de streek in Italië waar onlangs een aardbeving vele slachtoffers maakte.

Doen versus zijn

Indrukwekkend was ook de lezing van priester Marc Timmermans, die stevig rammelde aan de beeldvorming rond Kerk, man en vrouw. Treffend was bijvoorbeeld de eyeopener dat het christendom als eerste de gelijkwaardigheid van de vrouw benadrukte, terwijl het nu zo’n beetje als een van de grootste obstakels wordt gezien voor vrouwelijke zelfontplooiing.

Ook de Amerikaanse Pia de Solenni plaatste kritische kanttekeningen. Hoe is het mogelijk, begon zij haar inleiding, dat we, in een tijdperk waarin we alles weten over seks, zo weinig notie hebben over de betekenis van seksualiteit of die van man of vrouw zijn. Door zo fragmentarisch naar de mens te kijken, verliezen we het geheel uit het oog, zei ze. Toen paus Johannes Paulus II rond de VN-vrouwenconferentie het vertoog over de vrouwelijke vruchtbaarheid had gelezen, had hij droogjes opgemerkt dat er toch minstens net zoveel aandacht had moeten uitgaan naar het analfabetisme onder vrouwen.

“Er wordt te zeer gefocust op wat wij vrouwen doen in plaats van op wat we zijn”, aldus De Solenni. “Man of vrouw zijn zou iets moeten bijdragen aan dat wat we doen.”

Zij prees de veelal totaal verkeerd gewaardeerde visies van Johannes Paulus II op moederschap en maagdelijkheid. Hij wijst er bijvoorbeeld op dat het christendom als eerste maagdelijkheid voor zowel mannen als vrouwen in hoog aanzien plaatste en zo de waarde van het moederschap “over de grenzen van het biologische heen tilde”. Tot dan was een vrouw zonder kinderen van praktisch geen betekenis geweest.

De Poolse paus benadrukt ook het belang van een vervolmaakt huwelijk waarin beiden proberen elkaar te dienen in plaats van te overheersen. In zijn boek Liefde en verantwoordelijkheid gaat Karol Wojtyla zelfs zo ver, aldus De Solenni, dat hij gehuwden ertoe aanspoort ernaar te streven bij de gemeenschap gelijktijdig het hoogtepunt te beleven als vervulling en vervolmaking van hun onderlinge eenheid.

Intense liefde

De Amerikaanse benadrukte dat Johannes Paulus II niet dacht in termen van rozengeur en maneschijn, maar in termen van intense, wederkerige, “zelfofferende” liefde. Veel feministen redeneren vanuit onrecht en wonden, “vanuit het ontbreken aan liefde”.

De keerzijde van de vrouwenemancipatie is dat vrouwen op vrijwel alle maatschappelijke terreinen hun mannetje staan of zelfs voorbijstreven, “maar dat wij nog steeds niet weten wat vrouw zijn ten diepste betekent”.

Aan de aanwezigen zal het niet liggen: dat waren overwegend vastberaden dames met kinderen en daarmee stevig met beide benen in de klei. Die hebben niet alleen recht van spreken, maar weten ook waar ze het over hebben.

Bron: http://www.katholieknieuwsblad.nl/show.php?art=kn2619e